Αφιέρωμα στον μουσικοσυνθέτη Θεόδωρο Δερβενιώτη από την Ζαγορά Πήλιου

Ο Θεόδωρος Δερβενιώτης γεννήθηκε στην Ζαγορά Πηλίου στις 20 Ιανουαρίου 1922 και από μικρή ηλικία ασχολήθηκε με τη μουσική, επηρεασμένος και από τον παππού του ο οποίος υπήρξε παραδοσιακός μουσικός, λαουτιέρης. Ο Δερβενιώτης θα ενταχθεί από την αρχή της ίδρυσης του στο Ε.Α.Μ., ακολούθως στην Ε.Π.Ο.Ν. και έπειτα στο Κ.Κ.Ε. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας του θα περάσει 3 χρόνια εξορία στα Κύθηρα και την Μακρόνησο

Η δεκαετία του 1950 θα τον βρει να εργάζεται ακατάπαυστα αξιοποιώντας το ταλέντο, την αγάπη και τη γνώση του για τη μουσική και θα έρθει σε επαφή με συνθέτες λαϊκού τραγουδιού για τους οποίους θα γράψει τις νότες των τραγουδιών τους προκειμένου αυτά να κατατεθούν προς έγκριση στο Υπουργείο Τύπου, μιας και ήταν ο μόνος που ήξερε να γράφει και να διαβάζει σε πεντάγραμμο. Εκτός από το μπουζούκι ο Θεόδωρος Δερβενιώτης έπαιζε επίσης μπαγλαμά, μαντολίνο, μπάντζο και μαντόλα.

Το πρώτο τραγούδι του συνθέτη Θεόδωρου Δερβενιώτη με τίτλο «Μόνο ψέμα και απιστία», ηχογραφείται το 1953 με τον ερμηνευτή Γιάννη Τζιβάνη από την εταιρεία ΚΟΛΟΥΜΠΙΑ και ακολουθούν συνεργασίες με μερικές από τις μεγαλύτερες φωνές εκείνης της εποχής όπως οι Πρόδρομος Τσαουσάκης, Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια, Πάνος Γαβαλάς, Στράτος Διονυσίου, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Στέλιος Καζαντζίδης και Μαρινέλλα.Το 1959 διαφωνώντας με το σύστημα αμοιβής στα μουσικά κέντρα, το οποίο αδικούσε κατάφορα τους συνθέτες, αποφασίζει να αποχωρίσει οριστικά.  Το 1960 θα ιδρύσει τη Σχολή Λαϊκού και Ελαφρού Τραγουδιού όπου θα διδάξει κιθάρα και μπουζούκι. Τα επόμενα χρόνια η συνεργασία του με τον Στέλιο Καζαντζίδη, θα αποφέρει καρπούς περίπου 100 λαϊκά τραγούδια τα οποία θα αφήσουν εποχή, ενώ παράλληλα θα συνεργαστεί με σημαντικούς στιχουργούς όπως η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, ο Κώστας Βίρβος, ο Χαράλαμπος Βασιλειάδης, ο Κώστας Μάνεσης και ο Χρήστος Κολοκοτρώνης. Τη δεκαετία του 1970 συνεχίζει τις συνεργασίες με σημαντικούς μουσικούς  όπως οι Λάκης Χαλκιάς, Σπύρος Ζαγοραίος, Βαγγέλης Περπινιάδης, Πέτρος Αναγνωστάκης, Τόλης Βοσκόπουλος, Μάνος Παπαδάκης και Γιώργος Νταλάρας.  Κατά τη δεκαετία του 1980 θα συνεργαστεί με τον Μανώλη Μητσιά και τον Πασχάλη Τερζή.

Τα τραγούδια του Θ. Δερβενιώτη σημείωσαν μεγάλες επιτυχίες, αγαπήθηκαν από το κοινό και έκαναν σημαντικές πωλήσεις σε δίσκους. Ο ίδιος υπήρξε ιδρυτικό μέλος, μέλος Δ.Σ. και πρόεδρος της ΕΜΣΕ (Ένωση Μουσικοσυνθετών Ελλάδας) με συνδικαλιστική δράση για πάνω από δύο δεκαετίες.

Ενδεικτικά παρατίθενται μερικά μόνο από τα πιο γνωστά τραγούδια του μεγάλου λαϊκού συνθέτη: «Αναστενάζει ο μπαγλαμάς», «Παράπονα και κλάματα», «Στο ’πα μια, στο ’πα δυό», «Η αμαρτωλή», «Όσες βρω καρδιές θα κάψω», «Άλλα μου λεν’ τα μάτια σου», «Να καεί το πελεκούδι», «Αφήστε με στον πόνο μου», «Βίρα τις άγκυρες», «Δειλινό σε γνώρισα», «Αφού απόφαση το πήρες», «Γλυκοχαράζει», «Φύγε κι άσε με», «Ένα πικρό παράπονο», «Κατεδαφίζεται», «Της νύχτας το μινόρε», «Κλαίνε μαζί μου τα βουνά», «Ένας μπαγλαμάς μουρμούρης», «Δέκα νύχτες, δέκα βράδια», «Μια μάνα απόψε χαίρεται», «Στου Θωμά το ταβερνάκι», «Το τελευταίο μας φιλί», «Εμείς μαζί θα ζήσουμε», «Παλαμάκια, παλαμάκια», «Παραπονιάρα μου», «Σαν σήμερα χωρίσαμε», «Σ’ αυτόν τον ψεύτη τον ντουνιά», «Σβήσε το φως», «Τα τελευταία τα σκαλιά», «Τσιγγάνε σπάσε το βιολί», «Φίλα με, φίλα με», «Στις φάμπρικες της ξενιτιάς», «Ένα σφάλμα έκανα».

Το Αρχείο της ΕΡΤ με αφορμή την επέτειο 18 ετών από το θάνατο του μεγάλου λαϊκού συνθέτη και δασκάλου, Θόδωρου Δερβενιώτη, στις 4 Δεκεμβρίου 2004, παρουσιάζει την εκπομπή:

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΜΟΥ

ΘΟΔΩΡΟΣ ΔΕΡΒΕΝΙΩΤΗΣ

Από την εκπομπή του Χρήστου Παπαδόπουλο ''Xάριν ευφωνίας'', που προβλήθηκε στο κανάλι seven,στα τέλη τηs δεκαετίας του1990 έως τις αρχές του 2000,και ξαναπροβάλλεται από το κανάλι της βουλής,με τον τίτλο ''Μουσικό ταξίδι''.

Ο Θεόδωρος Δερβενιώτης γεννήθηκε στην Ζαγορά Πηλίου στις 20 Ιανουαρίου 1922 και από μικρή ηλικία ασχολήθηκε με τη μουσική, επηρεασμένος και από τον παππού του ο οποίος υπήρξε παραδοσιακός μουσικός, λαουτιέρης. Ο Δερβενιώτης θα ενταχθεί από την αρχή της ίδρυσης του στο Ε.Α.Μ., ακολούθως στην Ε.Π.Ο.Ν. και έπειτα στο Κ.Κ.Ε. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας του θα περάσει 3 χρόνια εξορία στα Κύθηρα και την Μακρόνησο.

Η δεκαετία του 1950 θα τον βρει να εργάζεται ακατάπαυστα αξιοποιώντας το ταλέντο, την αγάπη και τη γνώση του για τη μουσική και θα έρθει σε επαφή με συνθέτες λαϊκού τραγουδιού για τους οποίους θα γράψει τις νότες των τραγουδιών τους προκειμένου αυτά να κατατεθούν προς έγκριση στο Υπουργείο Τύπου, μιας και ήταν ο μόνος που ήξερε να γράφει και να διαβάζει σε πεντάγραμμο. Εκτός από το μπουζούκι ο Θεόδωρος Δερβενιώτης έπαιζε επίσης μπαγλαμά, μαντολίνο, μπάντζο και μαντόλα.

Το πρώτο τραγούδι του συνθέτη Θεόδωρου Δερβενιώτη με τίτλο «Μόνο ψέμα και απιστία», ηχογραφείται το 1953 με τον ερμηνευτή Γιάννη Τζιβάνη από την εταιρεία ΚΟΛΟΥΜΠΙΑ και ακολουθούν συνεργασίες με μερικές από τις μεγαλύτερες φωνές εκείνης της εποχής όπως οι Πρόδρομος Τσαουσάκης, Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια, Πάνος Γαβαλάς, Στράτος Διονυσίου, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Στέλιος Καζαντζίδης και Μαρινέλλα.

Το 1959 διαφωνώντας με το σύστημα αμοιβής στα μουσικά κέντρα, το οποίο αδικούσε κατάφορα τους συνθέτες, αποφασίζει να αποχωρίσει οριστικά.  Το 1960 θα ιδρύσει τη Σχολή Λαϊκού και Ελαφρού Τραγουδιού όπου θα διδάξει κιθάρα και μπουζούκι. Τα επόμενα χρόνια η συνεργασία του με τον Στέλιο Καζαντζίδη, θα αποφέρει καρπούς περίπου 100 λαϊκά τραγούδια τα οποία θα αφήσουν εποχή, ενώ παράλληλα θα συνεργαστεί με σημαντικούς στιχουργούς όπως η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, ο Κώστας Βίρβος, ο Χαράλαμπος Βασιλειάδης, ο Κώστας Μάνεσης και ο Χρήστος Κολοκοτρώνης. Τη δεκαετία του 1970 συνεχίζει τις συνεργασίες με σημαντικούς μουσικούς  όπως οι Λάκης Χαλκιάς, Σπύρος Ζαγοραίος, Βαγγέλης Περπινιάδης, Πέτρος Αναγνωστάκης, Τόλης Βοσκόπουλος, Μάνος Παπαδάκης και Γιώργος Νταλάρας.  Κατά τη δεκαετία του 1980 θα συνεργαστεί με τον Μανώλη Μητσιά και τον Πασχάλη Τερζή.

Τα τραγούδια του Θ. Δερβενιώτη σημείωσαν μεγάλες επιτυχίες, αγαπήθηκαν από το κοινό και έκαναν σημαντικές πωλήσεις σε δίσκους. Ο ίδιος υπήρξε ιδρυτικό μέλος, μέλος Δ.Σ. και πρόεδρος της ΕΜΣΕ (Ένωση Μουσικοσυνθετών Ελλάδας) με συνδικαλιστική δράση για πάνω από δύο δεκαετίες.

Ενδεικτικά παρατίθενται μερικά μόνο από τα πιο γνωστά τραγούδια του μεγάλου λαϊκού συνθέτη: «Αναστενάζει ο μπαγλαμάς», «Παράπονα και κλάματα», «Στο ’πα μια, στο ’πα δυό», «Η αμαρτωλή», «Όσες βρω καρδιές θα κάψω», «Άλλα μου λεν’ τα μάτια σου», «Να καεί το πελεκούδι», «Αφήστε με στον πόνο μου», «Βίρα τις άγκυρες», «Δειλινό σε γνώρισα», «Αφού απόφαση το πήρες», «Γλυκοχαράζει», «Φύγε κι άσε με», «Ένα πικρό παράπονο», «Κατεδαφίζεται», «Της νύχτας το μινόρε», «Κλαίνε μαζί μου τα βουνά», «Ένας μπαγλαμάς μουρμούρης», «Δέκα νύχτες, δέκα βράδια», «Μια μάνα απόψε χαίρεται», «Στου Θωμά το ταβερνάκι», «Το τελευταίο μας φιλί», «Εμείς μαζί θα ζήσουμε», «Παλαμάκια, παλαμάκια», «Παραπονιάρα μου», «Σαν σήμερα χωρίσαμε», «Σ’ αυτόν τον ψεύτη τον ντουνιά», «Σβήσε το φως», «Τα τελευταία τα σκαλιά», «Τσιγγάνε σπάσε το βιολί», «Φίλα με, φίλα με», «Στις φάμπρικες της ξενιτιάς», «Ένα σφάλμα έκανα».

Το Αρχείο της ΕΡΤ με αφορμή την επέτειο 18 ετών από το θάνατο του μεγάλου λαϊκού συνθέτη και δασκάλου, Θόδωρου Δερβενιώτη, στις 4 Δεκεμβρίου 2004, παρουσιάζει την εκπομπή:

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΜΟΥ

ΘΟΔΩΡΟΣ ΔΕΡΒΕΝΙΩΤΗΣ

(video)